Israɛl muso 26 donna dɔgɔtɔrɔso la, ka da a kan u taara bɔ kunsigicilaw ye

Don dɔ la, Ronit (a tɔgɔ yɛrɛ tɛ) ye kɔnɔdimi sɔrɔ, ninakilidegun ani sɛgɛn, a taara dɔgɔtɔrɔso la ka joli sɛgɛsɛgɛli kɛ. Nka, a tun t’a miiri ko tile kelen kɔnɔ, u bɛna a bila dɔgɔtɔrɔso la ka taa dialyse kɛ sugunɛbaralabana jugumanba kosɔn.
Tiɲɛ don, a tun t’a miiri ko nin bɛɛ sababu bɔra a kunsigi tilennen na tile kelen ka kɔn o ɲɛ.
I n’a fɔ Ronit, muso 26 Israɛl, muso kelen kalo o kalo, olu bilala dɔgɔtɔrɔso la ni sugunɛbaralabana jugumanba ye kunsigi tilennen furakɛli kɔfɛ.
A bɛ iko o muso dɔw bɛ se ka kɛnɛya u yɛrɛ ma. Nka, dɔw fana mako bɛ diyalizi furakɛli la.
Dɔw bɛna a fɔ ko Israɛl muso ba caman minnu bɛ u kunsigi tilennen san o san, “dɔrɔn” 26 de bɛ sugunɛ dɛsɛ.
O la n b’a jira ko sugunɛbaralabana min bɛ diyalizi wajibiya, o ka jugu kosɛbɛ, wa a bɛ mɔgɔ ka ɲɛnamaya bila farati la.
Banabagatɔw bɛna a fɔ aw ye ko u t’a fɛ mɔgɔ si ka furakɛli bɔnɛ sɔrɔ. Nin ye sɔngɔ ye mɔgɔ si man kan ka min sara ɲɛgɛnw kɛcogo nɔgɔman na.
San 2000 waatiw la, bana taamasiɲɛw fɔlɔla ka bɔ kunsigi tilennenw na, foromalini bɛ minnu na. O bɛ bɔ kɛrɛnkɛrɛnnenya la sisi la min bɛ fiyɛ stilikɛla fɛ a tigɛli senfɛ.
O taamasiɲɛw ye ɲɛdimi, ninakili gɛlɛya, ɲɛda kurukuru, ninakilidegun, ani fogonfogon la.
Nka hali ni bi kunsigi tilennen furaw tɛ foromalini sɔrɔ, fɛn wɛrɛ bɛ u la: asidi giyokisiliki.
O asidi in bɛ minɛ kunsigi fɛ min jolisiraw ka ca kosɛbɛ. Ni glyoxylate donna joli la, glyoxylate bɛ tila ka kɛ asidi oxalic ani calcium oxalate ye, olu bɛ segin ka don joli la ka laban ka bɔ farikolo la sugunɛ fɛ sugunɛ na.
A tɛ ko ye min tɛ cogo la a yɛrɛ la, mɔgɔw bɛɛ bɛ tɛmɛ a fɛ fo ka se hakɛ dɔ ma, wa a ka c’a la, kojugu tɛ a la. Nka ni a kɛra asidi giyokisiliki hakɛ camanba ye, asidi ɔkisiliki baga bɛ se ka sɔrɔ, o bɛ na ni sugunɛbaralabana ye.
Oxalate kalisiyɔmu (calcium oxalate) sɔrɔli sugunɛbilenniw la musow ka sugunɛbilenni waati la, musow minnu ka sugunɛbaralabana sɔrɔla u kunsigi tilennen kɔfɛ.
San 2021, npogotiginin san saba dɔ y’a ɲini ka kunsigi tigɛlan min. A y'a nɛnɛ dɔrɔn wa a m'a munumunu tiɲɛ na bari a da ka di, nka o ye sungurunnin in munumunu dɔɔnin dɔɔnin a da la. O kɔlɔlɔ kɛra sugunɛbaralabana jugumanba ye min tun ka kan ka diyalizi kɛ, a tun man kan ka kɛ saya ye.
O ko in kɔfɛ, kɛnɛya minisiriso ye lase dili bali kunsigi ladonni fura tilennenw bɛɛ la, asidi glyoxyliki bɛ minnu na, ni pH bɛ 4 duguma.
Nka gɛlɛya wɛrɛ ye ko kunnafoni minnu bɛ kunsigi tilennen furaw sɛbɛnw kan, olu tɛ dannaya sɔrɔ tuma bɛɛ walima u tɛ tiɲɛ ye pewu. San 2010 la, Ohio ka fura dɔ tun sɛbɛnnen don ko fɔrmalini tɛ a la, nka tiɲɛ yɛrɛ la, fɔrmalini 8,5% tun bɛ a la. San 2022, Israɛl y’a jira ko foromalini tɛ fura in na, wa asidi giyokisiliki 2% dɔrɔn de bɛ a la, nka tiɲɛ yɛrɛ la, fɔrmalini 3082 ppm ani asidi giyokisiliki 26,8% bɛ a la.
A ka di kosɛbɛ, n’a ma fɔ asidi oxaliki banakisɛ fila ye Misira, diɲɛ kɔnɔ asidɔni oxaliki banakisɛ bɛɛ bɛ bɔ Israɛl.
Yala “Israɛl” musow ka sugunɛ kɛcogo tɛ kelen ye ni diɲɛ tɔ ye wa? Yala asidi glioxyliki jamu bɛ “sɛgɛn” dɔɔnin Israɛl musow la wa? Yala jɛɲɔgɔnya bɛ oxalate kalisiyɔmu sɔrɔli ni hyperoxalurie caya cɛ wa? Yala o banabagatɔ ninnu bɛ se ka furakɛ ni furakɛli suguya 3 bɛ minnu na, o bɛ se ka kɛ kelen ye wa?
Nin ɲininkali ninnu bɛ ka ɲinini kɛ hali bi wa an tɛna jaabiw dɔn san caman kɔnɔ. Sani o waati ka se, an man kan k’a to Israɛl muso si k’a ka kɛnɛya bila farati la.
Ani fana, n’aw b’a fɛ ka aw kunsigi tilennen to, fura wɛrɛw bɛ sugu la minnu ka fisa ni u ye, asidi giliyɔkisiliki tɛ minnu na, wa u ka lase sɛbɛn bɛ kɛnɛyako minisiriso fɛ.


Poste waati: Zuluyekalo-14-2023